{"id":22176,"date":"2025-09-17T12:05:05","date_gmt":"2025-09-17T10:05:05","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/?p=22176"},"modified":"2025-09-17T12:06:47","modified_gmt":"2025-09-17T10:06:47","slug":"svelati-i-segreti-dei-colori-dei-murales","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/it_it\/2025\/09\/17\/svelati-i-segreti-dei-colori-dei-murales\/","title":{"rendered":"Il rosso sbiadisce, il nero resiste: svelati i segreti dei colori dei murales"},"content":{"rendered":"<div class=\"wpb-content-wrapper\"><div data-parent=\"true\" class=\"vc_row row-container\" id=\"row-unique-0\"><div class=\"row double-top-padding single-bottom-padding single-h-padding limit-width row-parent\"><div class=\"wpb_row row-inner\"><div class=\"wpb_column pos-top pos-center align_left column_parent col-lg-12 single-internal-gutter\"><div class=\"uncol style-light\"  ><div class=\"uncoltable\"><div class=\"uncell\" ><div class=\"uncont no-block-padding col-custom-width\" style=\" max-width:804px;\" ><div class=\"vc_custom_heading_wrap \"><div class=\"heading-text el-text\" ><\/p>\n<h1>Il rosso sbiadisce, il nero resiste: svelati i segreti dei colori dei murales<\/h1>\n<p>\n<\/div><div class=\"clear\"><\/div><\/div><div class=\"uncode_text_column text-lead text-color-654032-color\" ><p>Uno studio dell\u2019Universit\u00e0 di Pisa, del Consiglio Nazionale delle Ricerche e dell\u2019Universit\u00e0 degli Studi di Perugia, condotto sull\u2019opera\u00a0\u2018<strong>Musica Popolare<\/strong>\u2019 (2017)\u00a0eseguita dal\u00a0<strong>collettivo Orticanoodles a Milano<\/strong>, rivela come i droni e le nuove tecnologie possano rendere pi\u00f9 rapida e sostenibile la conservazione della street art. <strong>I risultati sono pubblicati su \u2018Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS)\u2019.<\/strong><\/p>\n<\/div><div class=\"uncode_text_column\" ><p>Si aprono nuove prospettive per la <strong>tutela della street art<\/strong>, riconosciuta patrimonio culturale contemporaneo ma soggetta a rapido deterioramento. Infatti, non tutti i colori adoperati in queste opere hanno la stessa capacit\u00e0 di resistere nel tempo. A studiarne la causa e la modalit\u00e0 di degrado \u00e8 una ricerca condotta dall\u2019Universit\u00e0 di Pisa, dal Consiglio Nazionale delle Ricerche (CNR) e dall\u2019Universit\u00e0 degli Studi di Perugia, pubblicata su \u2018Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS)\u2019, nata nell\u2019ambito di <strong>SuPerStAr (Sustainable Preservation Strategies for Street Art)<\/strong>, un progetto coordinato da Francesca Modugno docente dell\u2019Universit\u00e0 di Pisa e finanziato dal Ministero dell\u2019Universit\u00e0 e della Ricerca, attraverso un programma PRIN.<\/p>\n<p>Il caso di studio scelto \u00e8 stato<strong> il murale \u2018Musica Popolare\u2019<\/strong> <strong>(2017) del collettivo Orticanoodles\u00a0nel\u00a0quartiere Ortica di Milano.<\/strong> L\u2019opera, che raffigura alcuni protagonisti della musica e della cultura milanese, tra cui Dario Fo, Ornella Vanoni, Enzo Jannacci e Giorgio Gaber, si estende per quasi 400 metri quadrati su un cavalcavia ferroviario ed \u00e8 divenuta un simbolo identitario per la citt\u00e0.<\/p>\n<p>A tale riguardo, i ricercatori hanno sviluppato un metodo innovativo\u00a0che combina analisi spettroscopiche portatili, imaging iperspettrale e rilievi multispettrali da drone, integrati da analisi chimiche di laboratorio su microcampioni. Questo approccio consente di ottenere\u00a0mappe chimiche complete\u00a0di murales anche\u00a0molto estesi e di monitorarne lo stato di salute nel tempo, riducendo costi e tempi\u00a0rispetto alle metodologie tradizionali.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><script id=\"script-row-unique-0\" data-row=\"script-row-unique-0\" type=\"text\/javascript\" class=\"vc_controls\">UNCODE.initRow(document.getElementById(\"row-unique-0\"));<\/script><\/div><\/div><\/div><div data-parent=\"true\" class=\"vc_row row-container\" id=\"row-unique-1\"><div class=\"row one-top-padding one-bottom-padding single-h-padding full-width row-parent\"><div class=\"wpb_row row-inner\"><div class=\"wpb_column pos-top pos-center align_left column_parent col-lg-12 single-internal-gutter\"><div class=\"uncol style-light\"  ><div class=\"uncoltable\"><div class=\"uncell no-block-padding\" ><div class=\"uncont\" ><div class=\"un-media-gallery owl-carousel-wrapper\">\n\t\t\n\t\n\t<div class=\"owl-carousel-container owl-carousel-loading single-gutter\" >\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div id=\"gallery-111827373\" class=\"owl-carousel owl-element owl-height-auto owl-dots-outside owl-dots-single-block-padding owl-dots-align-center\" data-dots=\"true\" data-navmobile=\"false\" data-navspeed=\"400\" data-autoplay=\"true\" data-timeout=\"3000\" data-stagepadding=\"0\" data-lg=\"3\" data-md=\"3\" data-sm=\"1\">\n<div class=\"tmb tmb-carousel tmb-iso-h4 tmb-light tmb-overlay-text-anim tmb-overlay-anim tmb-overlay-middle tmb-overlay-text-left tmb-image-anim tmb-bordered tmb-id-15857  tmb-img-ratio tmb-media-first tmb-media-last tmb-content-overlay tmb-no-bg tmb-lightbox\" ><div class=\"t-inside no-anim\" ><div class=\"t-entry-visual\"><div class=\"t-entry-visual-tc\"><div class=\"t-entry-visual-cont\"><div class=\"dummy\" style=\"padding-top: 66.7%;\"><\/div><a href=\"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Il-Muro-della-Musica-Popolare_progetto-SUPERSTAR.png\"  class=\"pushed\" data-caption=\"Il Muro della Musica Popolare, uno dei 20 murales del progetto OR.ME Ortica Memoria, realizzato dal collettivo Orticanoodles a Milano, caso studio del progetto SuPerStAr.\" data-dir=\"vertical\" data-lbox=\"ilightbox_gallery-111827373\" data-options=\"width:1004,height:452,thumbnail: 'https:\/\/www.ispc.cnr.it\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Il-Muro-della-Musica-Popolare_progetto-SUPERSTAR-300x135.png'\" data-lb-index=\"0\"><div class=\"t-entry-visual-overlay\"><div class=\"t-entry-visual-overlay-in style-dark-bg\" style=\"opacity: 0.5;\"><\/div><\/div><div class=\"t-overlay-wrap\"><div class=\"t-overlay-inner\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"t-overlay-content\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"t-overlay-text single-block-padding\"><div class=\"t-entry\"><p class=\"t-entry-excerpt \">Il Muro della Musica Popolare, uno dei 20 murales del progetto OR.ME Ortica Memoria, realizzato dal collettivo Orticanoodles a Milano, caso studio del progetto SuPerStAr.<\/p><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-15857\" src=\"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Il-Muro-della-Musica-Popolare_progetto-SUPERSTAR-uai-678x452.png\" width=\"678\" height=\"452\" alt=\"Il Muro della Musica Popolare, uno dei 20 murales del progetto OR.ME Ortica Memoria, realizzato dal collettivo Orticanoodles a Milano.\" \/><\/a><\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div><\/div><\/div><div class=\"tmb tmb-carousel tmb-iso-h4 tmb-light tmb-overlay-text-anim tmb-overlay-anim tmb-overlay-middle tmb-overlay-text-left tmb-image-anim tmb-bordered tmb-id-16150  tmb-img-ratio tmb-media-first tmb-media-last tmb-content-overlay tmb-no-bg tmb-lightbox\" ><div class=\"t-inside no-anim\" ><div class=\"t-entry-visual\"><div class=\"t-entry-visual-tc\"><div class=\"t-entry-visual-cont\"><div class=\"dummy\" style=\"padding-top: 66.7%;\"><\/div><a href=\"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Orticanoodles_4-scaled.jpg\"  class=\"pushed\" data-caption=\"Il Muro della Musica Popolare, uno dei 20 murales del progetto OR.ME Ortica Memoria, realizzato dal collettivo Orticanoodles a Milano, caso studio del progetto SuPerStAr (PRIN 2020) | \u00a9 CNR ISPC\" data-dir=\"vertical\" data-lbox=\"ilightbox_gallery-111827373\" data-options=\"width:2560,height:1153,thumbnail: 'https:\/\/www.ispc.cnr.it\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Orticanoodles_4-300x135.jpg'\" data-lb-index=\"1\"><div class=\"t-entry-visual-overlay\"><div class=\"t-entry-visual-overlay-in style-dark-bg\" style=\"opacity: 0.5;\"><\/div><\/div><div class=\"t-overlay-wrap\"><div class=\"t-overlay-inner\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"t-overlay-content\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"t-overlay-text single-block-padding\"><div class=\"t-entry\"><p class=\"t-entry-excerpt \">Il Muro della Musica Popolare, uno dei 20 murales del progetto OR.ME Ortica Memoria, realizzato dal collettivo Orticanoodles a Milano, caso studio del progetto SuPerStAr (PRIN 2020) | \u00a9 CNR ISPC<\/p><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-16150\" src=\"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Orticanoodles_4-scaled-uai-1729x1153.jpg\" width=\"1729\" height=\"1153\" alt=\"Il Muro della Musica Popolare, uno dei 20 murales del progetto OR.ME Ortica Memoria, realizzato dal collettivo Orticanoodles a Milano, caso studio del progetto SuPerStAr (PRIN 2020) | \u00a9 CNR ISPC\" \/><\/a><\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div><\/div><\/div><div class=\"tmb tmb-carousel tmb-iso-h4 tmb-light tmb-overlay-text-anim tmb-overlay-anim tmb-overlay-middle tmb-overlay-text-left tmb-image-anim tmb-bordered tmb-id-16151  tmb-img-ratio tmb-media-first tmb-media-last tmb-content-overlay tmb-no-bg tmb-lightbox\" ><div class=\"t-inside no-anim\" ><div class=\"t-entry-visual\"><div class=\"t-entry-visual-tc\"><div class=\"t-entry-visual-cont\"><div class=\"dummy\" style=\"padding-top: 66.7%;\"><\/div><a href=\"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Orticanoodles_1-scaled.jpg\"  class=\"pushed\" data-caption=\"Il Muro della Musica Popolare, uno dei 20 murales del progetto OR.ME Ortica Memoria, realizzato dal collettivo Orticanoodles a Milano, caso studio del progetto SuPerStAr (PRIN 2020) | \u00a9 CNR ISPC\" data-dir=\"vertical\" data-lbox=\"ilightbox_gallery-111827373\" data-options=\"width:2560,height:1153,thumbnail: 'https:\/\/www.ispc.cnr.it\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Orticanoodles_1-300x135.jpg'\" data-lb-index=\"2\"><div class=\"t-entry-visual-overlay\"><div class=\"t-entry-visual-overlay-in style-dark-bg\" style=\"opacity: 0.5;\"><\/div><\/div><div class=\"t-overlay-wrap\"><div class=\"t-overlay-inner\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"t-overlay-content\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"t-overlay-text single-block-padding\"><div class=\"t-entry\"><p class=\"t-entry-excerpt \">Il Muro della Musica Popolare, uno dei 20 murales del progetto OR.ME Ortica Memoria, realizzato dal collettivo Orticanoodles a Milano, caso studio del progetto SuPerStAr (PRIN 2020) | \u00a9 CNR ISPC<\/p><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-16151\" src=\"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Orticanoodles_1-scaled-uai-1729x1153.jpg\" width=\"1729\" height=\"1153\" alt=\"Il Muro della Musica Popolare, uno dei 20 murales del progetto OR.ME Ortica Memoria, realizzato dal collettivo Orticanoodles a Milano, caso studio del progetto SuPerStAr (PRIN 2020) | \u00a9 CNR ISPC\" \/><\/a><\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div><\/div><\/div><div class=\"tmb tmb-carousel tmb-iso-h4 tmb-light tmb-overlay-text-anim tmb-overlay-anim tmb-overlay-middle tmb-overlay-text-left tmb-image-anim tmb-bordered tmb-id-16153  tmb-img-ratio tmb-media-first tmb-media-last tmb-content-overlay tmb-no-bg tmb-lightbox\" ><div class=\"t-inside no-anim\" ><div class=\"t-entry-visual\"><div class=\"t-entry-visual-tc\"><div class=\"t-entry-visual-cont\"><div class=\"dummy\" style=\"padding-top: 66.7%;\"><\/div><a href=\"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Orticanoodles_5-scaled.jpg\"  class=\"pushed\" data-caption=\"Il Muro della Musica Popolare, uno dei 20 murales del progetto OR.ME Ortica Memoria, realizzato dal collettivo Orticanoodles a Milano, caso studio del progetto SuPerStAr (PRIN 2020) | \u00a9 CNR ISPC\" data-dir=\"vertical\" data-lbox=\"ilightbox_gallery-111827373\" data-options=\"width:2560,height:1153,thumbnail: 'https:\/\/www.ispc.cnr.it\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Orticanoodles_5-300x135.jpg'\" data-lb-index=\"3\"><div class=\"t-entry-visual-overlay\"><div class=\"t-entry-visual-overlay-in style-dark-bg\" style=\"opacity: 0.5;\"><\/div><\/div><div class=\"t-overlay-wrap\"><div class=\"t-overlay-inner\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"t-overlay-content\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"t-overlay-text single-block-padding\"><div class=\"t-entry\"><p class=\"t-entry-excerpt \">Il Muro della Musica Popolare, uno dei 20 murales del progetto OR.ME Ortica Memoria, realizzato dal collettivo Orticanoodles a Milano, caso studio del progetto SuPerStAr (PRIN 2020) | \u00a9 CNR ISPC<\/p><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-16153\" src=\"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Orticanoodles_5-scaled-uai-1729x1153.jpg\" width=\"1729\" height=\"1153\" alt=\"Il Muro della Musica Popolare, uno dei 20 murales del progetto OR.ME Ortica Memoria, realizzato dal collettivo Orticanoodles a Milano, caso studio del progetto SuPerStAr (PRIN 2020) | \u00a9 CNR ISPC\" \/><\/a><\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div><\/div><\/div><div class=\"tmb tmb-carousel tmb-iso-h4 tmb-light tmb-overlay-text-anim tmb-overlay-anim tmb-overlay-middle tmb-overlay-text-left tmb-image-anim tmb-bordered tmb-id-16159  tmb-img-ratio tmb-media-first tmb-media-last tmb-content-overlay tmb-no-bg tmb-lightbox\" ><div class=\"t-inside no-anim\" ><div class=\"t-entry-visual\"><div class=\"t-entry-visual-tc\"><div class=\"t-entry-visual-cont\"><div class=\"dummy\" style=\"padding-top: 66.7%;\"><\/div><a href=\"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Orticanoodles_8-scaled.jpg\"  class=\"pushed\" data-caption=\"Il Muro della Musica Popolare, uno dei 20 murales del progetto OR.ME Ortica Memoria, realizzato dal collettivo Orticanoodles a Milano, caso studio del progetto SuPerStAr (PRIN 2020) | \u00a9 CNR ISPC\" data-dir=\"vertical\" data-lbox=\"ilightbox_gallery-111827373\" data-options=\"width:2560,height:1143,thumbnail: 'https:\/\/www.ispc.cnr.it\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Orticanoodles_8-300x134.jpg'\" data-lb-index=\"4\"><div class=\"t-entry-visual-overlay\"><div class=\"t-entry-visual-overlay-in style-dark-bg\" style=\"opacity: 0.5;\"><\/div><\/div><div class=\"t-overlay-wrap\"><div class=\"t-overlay-inner\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"t-overlay-content\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"t-overlay-text single-block-padding\"><div class=\"t-entry\"><p class=\"t-entry-excerpt \">Il Muro della Musica Popolare, uno dei 20 murales del progetto OR.ME Ortica Memoria, realizzato dal collettivo Orticanoodles a Milano, caso studio del progetto SuPerStAr (PRIN 2020) | \u00a9 CNR ISPC<\/p><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-16159\" src=\"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Orticanoodles_8-scaled-uai-1714x1143.jpg\" width=\"1714\" height=\"1143\" alt=\"Il Muro della Musica Popolare, uno dei 20 murales del progetto OR.ME Ortica Memoria, realizzato dal collettivo Orticanoodles a Milano, caso studio del progetto SuPerStAr (PRIN 2020) | \u00a9 CNR ISPC\" \/><\/a><\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div><\/div><\/div><div class=\"tmb tmb-carousel tmb-iso-h4 tmb-light tmb-overlay-text-anim tmb-overlay-anim tmb-overlay-middle tmb-overlay-text-left tmb-image-anim tmb-bordered tmb-id-22175  tmb-img-ratio tmb-media-first tmb-media-last tmb-content-overlay tmb-no-bg tmb-lightbox\" ><div class=\"t-inside no-anim\" ><div class=\"t-entry-visual\"><div class=\"t-entry-visual-tc\"><div class=\"t-entry-visual-cont\"><div class=\"dummy\" style=\"padding-top: 66.7%;\"><\/div><a href=\"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/superstar_03.jpg\"  class=\"pushed\" data-caption=\"Il Muro della Musica Popolare, uno dei 20 murales del progetto OR.ME Ortica Memoria, realizzato dal collettivo Orticanoodles a Milano, caso studio del progetto SuPerStAr.\" data-dir=\"vertical\" data-lbox=\"ilightbox_gallery-111827373\" data-options=\"width:1920,height:1440,thumbnail: 'https:\/\/www.ispc.cnr.it\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/superstar_03-300x225.jpg'\" data-lb-index=\"5\"><div class=\"t-entry-visual-overlay\"><div class=\"t-entry-visual-overlay-in style-dark-bg\" style=\"opacity: 0.5;\"><\/div><\/div><div class=\"t-overlay-wrap\"><div class=\"t-overlay-inner\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"t-overlay-content\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"t-overlay-text single-block-padding\"><div class=\"t-entry\"><p class=\"t-entry-excerpt \">Il Muro della Musica Popolare, uno dei 20 murales del progetto OR.ME Ortica Memoria, realizzato dal collettivo Orticanoodles a Milano, caso studio del progetto SuPerStAr.<\/p><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-22175\" src=\"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/superstar_03-uai-1920x1280.jpg\" width=\"1920\" height=\"1280\" alt=\"Il Muro della Musica Popolare, uno dei 20 murales del progetto OR.ME Ortica Memoria, realizzato dal collettivo Orticanoodles a Milano, caso studio del progetto SuPerStAr.\" \/><\/a><\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div><\/div><\/div>\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\n\t\n\t\n<\/div>\n\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><script id=\"script-row-unique-1\" data-row=\"script-row-unique-1\" type=\"text\/javascript\" class=\"vc_controls\">UNCODE.initRow(document.getElementById(\"row-unique-1\"));<\/script><\/div><\/div><\/div><div data-parent=\"true\" class=\"vc_row row-container\" id=\"row-unique-2\"><div class=\"row double-top-padding single-bottom-padding single-h-padding limit-width row-parent\"><div class=\"wpb_row row-inner\"><div class=\"wpb_column pos-top pos-center align_left column_parent col-lg-12 single-internal-gutter\"><div class=\"uncol style-light\"  ><div class=\"uncoltable\"><div class=\"uncell\" ><div class=\"uncont no-block-padding col-custom-width\" style=\" max-width:804px;\" ><div class=\"uncode_text_column\" ><p>Le analisi effettuate sull\u2019opera hanno rivelato che le\u00a0tonalit\u00e0 in rosso, in particolare quelle realizzate con il pigmento PR112, sono pi\u00f9 vulnerabili: sbiadiscono rapidamente e producono composti di degradazione. Al contrario, le tonalit\u00e0 in\u00a0<strong>viola<\/strong>\u00a0e\u00a0<strong>giallo<\/strong>\u00a0si dimostrano pi\u00f9 stabili, mentre il\u00a0<strong>nero<\/strong> e il <strong>grigio<\/strong>\u00a0conservano pi\u00f9 a lungo la loro intensit\u00e0 cromatica. A incidere \u00e8 anche il <strong>tipo di\u00a0legante<\/strong>:\u00a0le resine acriliche e stireniche tendono a perdere brillantezza e a polverizzarsi, soprattutto in presenza di biossido di titanio, che accelera i processi di degrado.<\/p>\n<p>Alla campagna di misure in situ, coordinata dall\u2019Istituto di Scienze e Tecnologie Chimiche \u201cGiulio Natta\u201d (CNR-SCITEC), hanno partecipato: l\u2019Istituto di Scienze del Patrimonio Culturale (CNR-ISPC), l\u2019Istituto di Chimica dei Composti Organometallici (CNR-ICCOM) e il Centro di Eccellenza SMAArt dell\u2019Universit\u00e0 degli Studi di Perugia.<\/p>\n<\/div><div class=\"uncode_text_column\" ><\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: right;\">&#8220;Abbiamo analizzato il murale Musica Popolare con un metodo innovativo che combina analisi chimiche di laboratorio con rilievi non invasivi in situ, fino all\u2019impiego di droni equipaggiati con telecamere multispettrali.&#8221;<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>Spiega Ilaria Degano del Dipartimento di Chimica e Chimica Industriale dell\u2019Universit\u00e0 di Pisa<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: right;\">&#8220;Il metodo rende il monitoraggio pi\u00f9 sostenibile per le amministrazioni locali e allo stesso tempo pi\u00f9 efficace, perch\u00e9 permette di costruire una vera e propria cronologia dello stato di salute dei murales.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>Sottolinea Laura Cartechini del CNR-SCITEC<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: right;\">&#8220;Questa ricerca \u00e8 la prima prova di concetto di un modello scalabile per lo studio e la conservazione della street art. I dati iperspettrali da drone, gi\u00e0 acquisiti e in fase di analisi, ci permetteranno un ulteriore salto di qualit\u00e0 in termini di precisione, mantenendo bassi i costi e rapidi i tempi di indagine.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>Aggiunge Nicola Masini del CNR-ISPC<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: right;\">&#8220;Nel caso specifico, le apparecchiature per l\u2019imaging iperspettrale nel visibile e vicino infrarosso del Centro sono state utilizzate, con misure effettuate per mezzo di piattaforme mobili, allo scopo di \u2018calibrare\u2019 la risposta di strumentazioni multispettrali del CNR-ISPC montate su droni. I risultati ottenuti sono estremamente promettenti nell\u2019ottica di un monitoraggio efficace dello stato di salute di opere policrome di grandi dimensioni come quelle della Street Art\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>Conclude Aldo Romani, direttore del Centro SMAArt -Universit\u00e0 degli Studi Perugia<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>\n<\/div><div class=\"uncode_text_column text-small\" ><p><strong>Fonte: Ufficio Stampa CNR<\/strong><\/p>\n<\/div><div class=\"divider-wrapper \"  >\n    <hr class=\"unseparator separator-no-padding\"  \/>\n<\/div>\n<div class=\"uncode_text_column\" ><\/p>\n<h3>Per approfondimenti<\/h3>\n<p><a class=\"cursor-init\" href=\"https:\/\/prin2020superstar.dcci.unipi.it\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Progetto SuPerStAr<\/a> \u2192<br \/>\n<a href=\"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/it_it\/2022\/04\/06\/superstar\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Progetto SuPerStAr e CNR ISPC<\/a> \u2192<br \/>\n<a class=\"cursor-init\" href=\"https:\/\/www.orticanoodles.com\/orme-ortica-memoria\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Il Muro della Musica Popolare | OR.ME Ortica Memoria<\/a> \u2192<\/p>\n<\/div><div class=\"uncode-wrapper uncode-share\" ><hr class=\"separator-break separator-accent\" \/><div class=\"share-button share-buttons share-inline share-bigger only-icon\" data-url=\"\"><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><script id=\"script-row-unique-2\" data-row=\"script-row-unique-2\" type=\"text\/javascript\" class=\"vc_controls\">UNCODE.initRow(document.getElementById(\"row-unique-2\"));<\/script><\/div><\/div><\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Il rosso sbiadisce, il nero resiste: svelati i segreti dei colori dei murales Uno studio dell\u2019Universit\u00e0 di Pisa, del Consiglio [...]","protected":false},"author":10,"featured_media":16153,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[153],"tags":[],"research-field":[],"research_field_news":[],"project_status_eu":[],"project_status_na":[],"project_status_reg":[],"project_status_field":[],"project_status_international":[],"class_list":["post-22176","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-news"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Il rosso sbiadisce, il nero resiste: svelati i segreti dei colori dei murales | Istituto di Scienze del Patrimonio Culturale<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/it_it\/2025\/09\/17\/svelati-i-segreti-dei-colori-dei-murales\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"it_IT\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Il rosso sbiadisce, il nero resiste: svelati i segreti dei colori dei murales | Istituto di Scienze del Patrimonio Culturale\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/it_it\/2025\/09\/17\/svelati-i-segreti-dei-colori-dei-murales\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Istituto di Scienze del Patrimonio Culturale\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/ISPCCNR\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-09-17T10:05:05+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-09-17T10:06:47+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Orticanoodles_5-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1153\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Silvia Iachello\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Scritto da\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Silvia Iachello\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tempo di lettura stimato\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minuti\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ispc.cnr.it\\\/2025\\\/09\\\/17\\\/svelati-i-segreti-dei-colori-dei-murales\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ispc.cnr.it\\\/2025\\\/09\\\/17\\\/svelati-i-segreti-dei-colori-dei-murales\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Silvia Iachello\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ispc.cnr.it\\\/it_it\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8d20b3a78d18978e1f9c9a613dfb2bea\"},\"headline\":\"Il rosso sbiadisce, il nero resiste: svelati i segreti dei colori dei murales\",\"datePublished\":\"2025-09-17T10:05:05+00:00\",\"dateModified\":\"2025-09-17T10:06:47+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ispc.cnr.it\\\/2025\\\/09\\\/17\\\/svelati-i-segreti-dei-colori-dei-murales\\\/\"},\"wordCount\":1046,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ispc.cnr.it\\\/it_it\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ispc.cnr.it\\\/2025\\\/09\\\/17\\\/svelati-i-segreti-dei-colori-dei-murales\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ispc.cnr.it\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/04\\\/Orticanoodles_5-scaled.jpg\",\"articleSection\":[\"News\"],\"inLanguage\":\"it-IT\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ispc.cnr.it\\\/2025\\\/09\\\/17\\\/svelati-i-segreti-dei-colori-dei-murales\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ispc.cnr.it\\\/2025\\\/09\\\/17\\\/svelati-i-segreti-dei-colori-dei-murales\\\/\",\"name\":\"Il rosso sbiadisce, il nero resiste: svelati i segreti dei colori dei murales | Istituto di Scienze del Patrimonio Culturale\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ispc.cnr.it\\\/it_it\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ispc.cnr.it\\\/2025\\\/09\\\/17\\\/svelati-i-segreti-dei-colori-dei-murales\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ispc.cnr.it\\\/2025\\\/09\\\/17\\\/svelati-i-segreti-dei-colori-dei-murales\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ispc.cnr.it\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/04\\\/Orticanoodles_5-scaled.jpg\",\"datePublished\":\"2025-09-17T10:05:05+00:00\",\"dateModified\":\"2025-09-17T10:06:47+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ispc.cnr.it\\\/2025\\\/09\\\/17\\\/svelati-i-segreti-dei-colori-dei-murales\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"it-IT\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.ispc.cnr.it\\\/2025\\\/09\\\/17\\\/svelati-i-segreti-dei-colori-dei-murales\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"it-IT\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ispc.cnr.it\\\/2025\\\/09\\\/17\\\/svelati-i-segreti-dei-colori-dei-murales\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ispc.cnr.it\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/04\\\/Orticanoodles_5-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ispc.cnr.it\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/04\\\/Orticanoodles_5-scaled.jpg\",\"width\":2560,\"height\":1153,\"caption\":\"Il Muro della Musica Popolare, uno dei 20 murales del progetto OR.ME Ortica Memoria, realizzato dal collettivo Orticanoodles a Milano, caso studio del progetto SuPerStAr (PRIN 2020) | \u00a9 CNR ISPC\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ispc.cnr.it\\\/2025\\\/09\\\/17\\\/svelati-i-segreti-dei-colori-dei-murales\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.ispc.cnr.it\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Il rosso sbiadisce, il nero resiste: svelati i segreti dei colori dei murales\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ispc.cnr.it\\\/it_it\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ispc.cnr.it\\\/it_it\\\/\",\"name\":\"Istituto di Scienze del Patrimonio Culturale\",\"description\":\"CNR - Consiglio Nazionale delle Ricerche\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ispc.cnr.it\\\/it_it\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.ispc.cnr.it\\\/it_it\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"it-IT\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ispc.cnr.it\\\/it_it\\\/#organization\",\"name\":\"CNR ISPC | Istituto di Scienze del Patrimonio Culturale\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ispc.cnr.it\\\/it_it\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"it-IT\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ispc.cnr.it\\\/it_it\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ispc.cnr.it\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/02\\\/3.logo_ISPC_2023_short.svg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ispc.cnr.it\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/02\\\/3.logo_ISPC_2023_short.svg\",\"width\":\"562\",\"height\":\"314\",\"caption\":\"CNR ISPC | Istituto di Scienze del Patrimonio Culturale\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ispc.cnr.it\\\/it_it\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/ISPCCNR\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/ispccnr\\\/\",\"https:\\\/\\\/it.linkedin.com\\\/company\\\/cnr-ispc-institute-of-heritage-science\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/channel\\\/UCtsBKMrBGwa-ubIL1iw4OMQ\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ispc.cnr.it\\\/it_it\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8d20b3a78d18978e1f9c9a613dfb2bea\",\"name\":\"Silvia Iachello\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Il rosso sbiadisce, il nero resiste: svelati i segreti dei colori dei murales | Istituto di Scienze del Patrimonio Culturale","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/it_it\/2025\/09\/17\/svelati-i-segreti-dei-colori-dei-murales\/","og_locale":"it_IT","og_type":"article","og_title":"Il rosso sbiadisce, il nero resiste: svelati i segreti dei colori dei murales | Istituto di Scienze del Patrimonio Culturale","og_url":"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/it_it\/2025\/09\/17\/svelati-i-segreti-dei-colori-dei-murales\/","og_site_name":"Istituto di Scienze del Patrimonio Culturale","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/ISPCCNR","article_published_time":"2025-09-17T10:05:05+00:00","article_modified_time":"2025-09-17T10:06:47+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1153,"url":"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Orticanoodles_5-scaled.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Silvia Iachello","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Scritto da":"Silvia Iachello","Tempo di lettura stimato":"4 minuti"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/2025\/09\/17\/svelati-i-segreti-dei-colori-dei-murales\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/2025\/09\/17\/svelati-i-segreti-dei-colori-dei-murales\/"},"author":{"name":"Silvia Iachello","@id":"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/it_it\/#\/schema\/person\/8d20b3a78d18978e1f9c9a613dfb2bea"},"headline":"Il rosso sbiadisce, il nero resiste: svelati i segreti dei colori dei murales","datePublished":"2025-09-17T10:05:05+00:00","dateModified":"2025-09-17T10:06:47+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/2025\/09\/17\/svelati-i-segreti-dei-colori-dei-murales\/"},"wordCount":1046,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/it_it\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/2025\/09\/17\/svelati-i-segreti-dei-colori-dei-murales\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Orticanoodles_5-scaled.jpg","articleSection":["News"],"inLanguage":"it-IT"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/2025\/09\/17\/svelati-i-segreti-dei-colori-dei-murales\/","url":"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/2025\/09\/17\/svelati-i-segreti-dei-colori-dei-murales\/","name":"Il rosso sbiadisce, il nero resiste: svelati i segreti dei colori dei murales | Istituto di Scienze del Patrimonio Culturale","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/it_it\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/2025\/09\/17\/svelati-i-segreti-dei-colori-dei-murales\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/2025\/09\/17\/svelati-i-segreti-dei-colori-dei-murales\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Orticanoodles_5-scaled.jpg","datePublished":"2025-09-17T10:05:05+00:00","dateModified":"2025-09-17T10:06:47+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/2025\/09\/17\/svelati-i-segreti-dei-colori-dei-murales\/#breadcrumb"},"inLanguage":"it-IT","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.ispc.cnr.it\/2025\/09\/17\/svelati-i-segreti-dei-colori-dei-murales\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"it-IT","@id":"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/2025\/09\/17\/svelati-i-segreti-dei-colori-dei-murales\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Orticanoodles_5-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Orticanoodles_5-scaled.jpg","width":2560,"height":1153,"caption":"Il Muro della Musica Popolare, uno dei 20 murales del progetto OR.ME Ortica Memoria, realizzato dal collettivo Orticanoodles a Milano, caso studio del progetto SuPerStAr (PRIN 2020) | \u00a9 CNR ISPC"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/2025\/09\/17\/svelati-i-segreti-dei-colori-dei-murales\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Il rosso sbiadisce, il nero resiste: svelati i segreti dei colori dei murales"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/it_it\/#website","url":"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/it_it\/","name":"Istituto di Scienze del Patrimonio Culturale","description":"CNR - Consiglio Nazionale delle Ricerche","publisher":{"@id":"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/it_it\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/it_it\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"it-IT"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/it_it\/#organization","name":"CNR ISPC | Istituto di Scienze del Patrimonio Culturale","url":"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/it_it\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"it-IT","@id":"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/it_it\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/3.logo_ISPC_2023_short.svg","contentUrl":"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/3.logo_ISPC_2023_short.svg","width":"562","height":"314","caption":"CNR ISPC | Istituto di Scienze del Patrimonio Culturale"},"image":{"@id":"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/it_it\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/ISPCCNR","https:\/\/www.instagram.com\/ispccnr\/","https:\/\/it.linkedin.com\/company\/cnr-ispc-institute-of-heritage-science","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCtsBKMrBGwa-ubIL1iw4OMQ"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/it_it\/#\/schema\/person\/8d20b3a78d18978e1f9c9a613dfb2bea","name":"Silvia Iachello"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/it_it\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22176","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/it_it\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/it_it\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/it_it\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/it_it\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22176"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/it_it\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22176\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22183,"href":"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/it_it\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22176\/revisions\/22183"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/it_it\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16153"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/it_it\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22176"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/it_it\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22176"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/it_it\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22176"},{"taxonomy":"research_field","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/it_it\/wp-json\/wp\/v2\/research-field?post=22176"},{"taxonomy":"research_field_news","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/it_it\/wp-json\/wp\/v2\/research_field_news?post=22176"},{"taxonomy":"project_status_eu","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/it_it\/wp-json\/wp\/v2\/project_status_eu?post=22176"},{"taxonomy":"project_status_na","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/it_it\/wp-json\/wp\/v2\/project_status_na?post=22176"},{"taxonomy":"project_status_reg","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/it_it\/wp-json\/wp\/v2\/project_status_reg?post=22176"},{"taxonomy":"project_status_field","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/it_it\/wp-json\/wp\/v2\/project_status_field?post=22176"},{"taxonomy":"project_status_international","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ispc.cnr.it\/it_it\/wp-json\/wp\/v2\/project_status_international?post=22176"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}